Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những đô thị lớn, có vai trò đặc biệt và ảnh hưởng trực tiếp đến vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và cả nước. Những năm qua nền kinh tế của thành phố đã phát triển với tốc độ tăng trưởng cao, thu hút mạnh mẽ đầu tư trong nước và nước ngoài. Trong xu thế tiến lên của đất nước, hoạt động đo đạc bản đồ đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp các kết quả, sản phẩm phục vụ công tác quản lý của các ngành, địa phương và xã hội, phục vụ công cuộc phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia, giám sát tài nguyên thiên nhiên và môi trường, cứu hộ cứu nạn và nhiều mục tiêu cộng đồng khác.

Triển khai xã hội hóa trong công tác đo đạc bản đồ sớm nhất trong cả nước

Là một trong những địa phương triển khai xã hội hóa trong công tác đo đạc bản đồ sớm nhất trong cả nước, từ năm 1996 đến nay, căn cứ các quy định của cơ quan quản lý nhà nước trung ương, Sở Tài nguyên Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh đã thẩm định năng lực, trình Bộ cấp phép hàng trăm lượt/doanh nghiệp và đến nay có hơn 260 doanh nghiệp đang hoạt động đo đạc bản đồ, đáp ứng nhu cầu đa dạng về đo đạc và bản đồ trên trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh và cùng với đà tăng trưởng của Thành phố, đà phát triển của thị trường bất động sản, số lượng này ngày càng gia tăng, chưa kể đến các đề nghị xin tham gia của các doanh nghiệp nước ngoài.

Bắt đầu bằng việc thực hiện các bản trích đo địa chính phục vụ công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, theo đà tiến bộ của khoa học kỹ thuật cũng như yêu cầu của xã hội, đến nay các việc xã hội hóa đã mở rộng sang các lĩnh vực như định vị, dẫn đường, theo dõi quản lý (tracking) các phương tiện giao thông, xây dựng, phát triển các hệ thống thông tin địa lý (GIS) … và các lợi ích mang đến từ việc xã hội hóa hoạt động đo đạc bản đồ  là không thể kể xiết. Nếu từ 1995 trở về trước, khi mỗi địa phương chỉ có 1 đội đo đạc trực thuộc cơ quan quản lý đất đai địa phương (Ban Quản lý ruộng đất), để có được một bản vẽ trích thửa phục vụ công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, xin phép xây dựng, người dân phải chờ ít nhất là 20 ngày sau mới có đơn vị xuống đo vẽ và cả tháng sau mới nhận được sản phẩm thì ngày nay, với lực lượng các doanh nghiệp đo đạc bản đồ đông đảo đang hoạt động trên địa bàn Thành phố, yêu cầu trên có thể thực hiện trong vài ngày. Các đơn vị này cũng đã có nhiều đóng góp trong việc hoàn thành bộ bản đồ địa chính số cho 322 phường – xã khu vực thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian từ 1997 đến 2005 (trước đây, 1 đơn vị đo đạc mất khoảng 3 năm để hoàn thành bản đồ địa chính cho 1 xã), và đến nay, các đơn vị đo đạc cũng đã hoàn thành hơn 2 triệu bản trích đo địa chính và tài sản gắn liền với đất phục vụ các nhu cầu cấp giấy chứng nhận, xin phép xây dựng, mua bán chuyển dịch bất động sản… của nhân dân trên địa bàn Thành phố.

Ngày nay, với công nghệ định vị vệ tinh (GPS) kết hợp mạng Internet, nhờ sự giúp sức của các doanh nghiệp đo đạc bản đồ, các chủ doanh nghiệp có thể theo dõi hoạt động của các phương tiện của mình (xe taxi, xe bus, xe tải, xe chở chất thải …) từ văn phòng; Thông qua các hệ thống GIS chuyên ngành được xây dựng kết hợp với các đầu đo (sensor), chip định vị vệ tinh (GPS) … cơ quan quản lý nhà nước có thể kiểm soát tình hình xả thải, ô nhiễm môi trường của cả một vùng lảnh thổ rộng lớn từ văn phòng với một số lượng nhân sự hạn chế, từ đó đề ra những quyết sách để bảo vệ môi trường, phát triển bền vững; Với việc sở hữu và sử dụng rộng rãi các máy bay không người lái (UAV), các doanh nghiệp đo đạc bản đồ cũng đã góp phần đắc lực trong việc cung cấp không ảnh tức thời phục vụ công tác điều tra hiện trạng tài nguyên đất đai, hiện trạng công trình xây dựng (đặc biệt là các công trình giao thông) khi ngân sách nhà nước chưa cho phép bay chụp liên tục các vùng nhỏ, rời rạc như vậy.

Có thể nói, việc xã hội hóa hoạt động đo đạc bản đồ đã đem lại nhiều lợi ích trong việc cải cách hành chính, hiện đại hóa đất nước và là một thành phần không thể thiếu khi xây dựng chính quyền điện tử. Tuy nhiên, đây là một ngành nghề kinh doanh có điều kiện và các sai phạm trong việc đo đạc có thể dẫn đến hậu quả to lớn. Nhận thức được điều này, để tăng cường quản lý và định hướng các doanh nghiệp hoạt động đúng các quy định pháp luật, Sở Tài nguyên Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai nhiều biện pháp như: Xây dựng và công khai bộ thủ tục thẩm định cấp phép căn cứ Nghị định 45/2015/NĐ-CP ngày 06/05/2015 của Chính phủ, đồng thời công bố danh sách các đơn vị có giấy phép đo đạc bản đồ trên website của Sở để người dân, doanh nghiệp được biết; Phối hợp với Chi cục Đo đạc và Bản đồ phía Nam thuộc Cục Đo đạc và Bản đồ Việt Nam và Hội Trắc địa Bản đồ Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật về lĩnh vực đo đạc và bản đồ; Ban hành nhiều văn bản hướng dẫn kỹ thuật và chấn chỉnh các biểu hiện lệch lạc trong công tác đo đạc và kiểm tra sản phẩm đo đạc trên địa bàn thành phố như hướng dẫn 389/HD ngày 15/01/2010, Công văn số 4404/TNMT-QLBĐ ngày 25/6/2014 về thẩm quyền kiểm tra bản vẽ hiện trạng vị trí, công văn số 10643/TNMT-QLBĐ ngày 31/12/2015, Công văn số 2744/STNMT-BĐVT ngày 23/03/2017 về việc tăng cường công tác quản lý hoạt động đo đạc và bản đồ và nhiều công văn hướng dẫn khác; Tổ chức thanh tra, kiểm tra năng lực và chất lượng sản phẩm đo đạc bản đồ của các đơn vị trên địa bàn thành phố. (Trong năm 2016, Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố Hồ Chí Minh đã cùng với đoàn thanh tra của Bộ Tài nguyên và Môi trường tiến hành thanh tra 60 trên tổng số 260 đơn vị hoạt động đo đạc và bản đồ trên địa bàn thành phố).

Hoạt động đo đạc bản đồ vẫn còn một số hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra của giai đoạn phát triển và hội nhập quốc tế hiện nay

Tuy nhiên, công tác quản lý nhà nước về hoạt động đo đạc bản đồ còn một số tồn tại, chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra của giai đoạn phát triển và hội nhập quốc tế hiện nay và ở một khía cạnh nào đó, chưa thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của các doanh nghiệp hoạt động đo đạc bản đồ. Nguyên nhân thì có rất nhiều song quan trọng nhất là chưa có một hành lang pháp lý, một hệ thống pháp luật về đo đạc bản đồ đồng bộ, thống nhất. Cho đến thời điểm này, các quy định pháp luật về đo đạc bản đồ cao nhất chỉ mới ở mức Nghị định.

Do vậy, có hiện tượng quản lý chồng chéo giữa các ngành tài nguyên môi trường, xây dựng, giao thông, nông lâm nghiệp…với đủ loại chứng chỉ, giấy phép được cấp bởi các ngành, gây khó khăn cho các doanh nghiệp hoạt động đo đạc bản đồ. Cũng vì lý do này, nhiều dự án, đo đạc bản đồ chưa được quản lý thống nhất; cơ chế phối hợp giữa các bộ ngành, địa phương trong xây dựng, triển khai các dự án liên quan đến đo đạc và bản đồ còn hạn chế dẫn đến việc trùng lắp về sản phẩm, làm lãng phí thời gian, kinh phí thực hiện. Mặt khác, sản phẩm hoàn thành không được giao nộp về một đầu mối để tích hợp, quản lý thống nhất, do đó khó có thể chia sẻ, dùng chung thông tin, dữ liệu, không đáp ứng kịp yêu cầu của tiến độ công việc, làm giảm sức cạnh tranh.

Nhà nước cũng chưa có cơ chế rõ ràng để quản lý và phát triển hoạt động đo đạc bản đồ. Hầu hết các doanh nghiệp tư nhân hoạt động ở quy mô nhỏ, năng lực chuyên môn thấp và các cá nhân chưa được quản lý đầy đủ bằng pháp luật (việc quản lý năng lực của cá nhân hành nghề đo đạc bản đồ chưa được triển khai).  Việc quản lý năng lực và tư cách hành nghề của các cá nhân trong ngành là một vấn đề cấp bách, nhất là trong tình hình hiện nay, khi các sản phẩm bản đồ điện tử, bản đồ online trên mạng phát triển mạnh mẽ, được truyền bá rộng rãi trên Internet với các nội dung nhạy cảm như biên giới quốc gia, biển đảo …chưa được kiểm soát chặt chẽ trong khi nhà nước chưa xây dựng được chính sách quản lý đối với dạng sản phẩm này.

Xây dựng và ban hành Luật Đo đạc và Bản đồ là yêu cầu cấp bách để nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về đo đạc bản đồ

Với quan điểm nhà nước quản lý thống nhất các hoạt động đo đạc bản đồ, quy định hành lang pháp lý, chính sách phát triển hạ tầng kỹ thuật đo đạc và bản đồ, với quan điểm huy động nguồn lực xã hội phát triển dịch vụ đo đạc và bản đồ, khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư cho sản xuất và phát triển các ứng dụng thông tin phục vụ nâng cao dân trí, tiến bộ xã hội; sử dụng thông tin, dữ liệu đo đạc bản đồ vào các hoạt động quản lý, sản xuất, kinh doanh và các nhu cầu của nhân dân, việc xây dựng và ban hành Luật Đo đạc và Bản đồ là yêu cầu cấp bách để nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về đo đạc bản đồ và thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đo đạc và bản đồ. Việc ra đời của Luật Đo đạc Bản đồ sẽ giúp đẩy mạnh xã hội hóa trong lĩnh vực đo đạc bản đồ, khuyến khích các doanh nghiệp tăng cường đầu tư nhân vật lực, mạnh dạn mở rộng thị phần sang nước ngoài, đặc biệt là các nước trong khối ASEAN, góp phần tăng phần đóng góp cho ngân sách, giải quyết việc làm, góp phần tinh giảm biên chế sự nghiệp của Nhà nước.

CTTĐT

NO COMMENTS

Leave a Reply