Tài nguyên nước

 

Gần một thập niên trở lại đây, an ninh nguồn nước ở đông bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang ngày một nghiêm trọng. Nguồn nước bị suy thoái và ô nhiễm nghiêm trọng trên diện rộng khiến cho ĐBSCL nhiều năm chìm trong khô hạn và mùa mưa bị rút ngắn. Trong khi đó, sự gia tăng mực nước biển cho phép nước mặn ngày một xâm lấn vào sâu trong nội địa. Đây là hệ quả của nhiều yếu tố: biến đổi khí hậu, các dự án phát triển tại thượng nguồn và các hoạt động sản xuất, sinh hoạt của chính con người.

Nhằm thúc đẩy sự quan tâm của công chúng về vấn đề an ninh nguồn nước, Mạng lưới Sông ngòi Việt Nam tổ chức cuộc thi ảnh “Đối thoại với dòng sông” lần thứ tư, năm 2018. Đây là cơ hội để những người quan tâm đến tài nguyên nước  khai thác từ góc nhìn về  vấn đề giới trong quản lý, sử dụng và bảo vệ tài nguyên nước. Thông qua chủ đề “Đồng bằng sông Cửu Long – Nước với phụ nữ”, cuộc thi năm nay một lần nữa nhấn mạnh vào hình ảnh phụ nữ ĐBSCL trước các thách thức như ô nhiễm nguồn nước, xâm nhập mặn, thiếu nước sinh hoạt, thiếu nước sản xuất và biến đổi khí hậu.

Thời gian cuộc thi diễn ra  từ 1/5 đến 31/8/2018. Tham gia cuộc thi, ngoài cơ hội giới thiệu tác phẩm  tâm đắc, thể hiện trách nhiệm và thái độ của mình về vấn đề sông ngòi, tài nguyên nước, các tác giả còn có cơ hội  giành một số giải thưởng được trao hàng tháng, giải thưởng chung kết và giải thưởng phụ. Các tác phẩm sẽ được đánh giá nghiêm túc và khách quan từ Ban giám khảo gồm các chuyên gia, các nhiếp ảnh gia có chuyên môn sâu và kinh nghiệm trong lĩnh vực xã hội – môi trường.

 

Tác phẩm dự thi sẽ được chia sẻ trên trang mạng xã hội Facebook của cuộc thi và sẽ được VRN chia sẻ tới những người quan tâm đến sông ngòi tại ĐBSCL trong và ngoài nước. Kết thúc cuộc thi, VRN sẽ trao giải và tổ chức triển lãm  ảnh và câu chuyện được đánh giá cao để cùng góp sức tạo nên mối quan tâm chung của toàn xã hội đến vấn đề tài nguyên nước tại ĐBSCL.


Đoàn công tác tỉnh Sơn La kiểm tra chất lượng nước sinh hoạt tại Nhà máy cấp nước số 1 thành phố.

Nhằm bảo vệ nguồn nước sinh hoạt cho người dân thành phố Sơn La trước nguy cơ ô nhiễm, Sở TN&MT Sơn La vừa có tờ trình UBND tỉnh, đề nghị chấp thuận chủ trương lập Dự án Lập phương án cắm mốc hành lang bảo vệ nguồn nước sinh hoạt với Nhà máy cấp nước số 1, số 2 thành phố Sơn La và Nhà máy cấp nước Mai Sơn.

Hiện, trên địa bàn tỉnh Sơn La có 3 nhà máy cấp nước sinh hoạt quy mô lớn, gồm Nhà máy cấp nước số 1, 2 thành phố Sơn La; Nhà máy cấp nước Mai Sơn. Trong đó, Nhà máy cấp nước số 1 khai thác, sử dụng nguồn nước từ hang Thẳm Tát Tòng có công suất 12.000m3/ngày đêm, phục vụ cho hơn 12.000 hộ dân.

Nhà máy cấp nước số 2 khai thác, sử dụng nguồn nước suối Nậm La, công suất 2.500m3/ngày đêm, cấp nước cho 1.000 hộ dân. Nhà máy cấp nước Mai Sơn khai thác, sử dụng nguồn nước suối Nậm Pàn, công suất 4.800m3/ngày đêm, cấp nước cho hơn 2.900 hộ dân khu vực trung tâm thị trấn và xã Chiềng Mung, huyện Mai Sơn.

Như vậy, nguồn nước khai thác chiếm tỷ trọng lớn nhất là từ hang nước Thẳm Tát Tòng, phường Chiềng An, thành phố Sơn La. Tuy nhiên, phía đầu nguồn hang nước này là vùng đất rộng, đồi núi đá, hang động cát tơ thuộc địa phận xã Muổi Nọi, Bon Phặng (huyện Thuận Châu) và Chiềng Cọ, Chiềng Đen (TP Sơn La). Những năm gần đây, hoạt động sản xuất, kinh doanh tại khu vực đầu nguồn nước này diễn biến ngày càng phức tạp, nhiều lần gây ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước.

Chỉ tính riêng năm 2017, đã xảy ra ô nhiễm nguồn nước hơn 20 lần. Đặc biệt, nhà máy nước số 1 thành phố Sơn La đã phải dừng sản xuất 10 ngày liên tiếp, từ 4-14/11/2017, do việc xả nước thải, chất thải của các cơ sở, hộ gia đình chế biến cà phê quả tươi chủ yếu bằng phương pháp ướt trực tiếp ra môi trường, gây mất nước cho khoảng 12.000 hộ dân, tạo bức xúc trong nhân dân.

Năm 2017, 12.000 hộ dân thành phố Sơn La đã mất nước sinh hoạt trong 10 ngày liên tiếp do ô nhiễm nguồn nước

Do đó, việc lập phương án cắm mốc hành lang bảo vệ nguồn nước sinh hoạt với Nhà máy cấp nước số 1,2 thành phố Sơn La và Nhà máy cấp nước Mai Sơn đang là vấn đề hết sức cấp thiết.

Dự kiến, phạm vi thực hiện cắm mốc là toàn bộ địa bàn các xã Chiềng Cọ, Chiềng Đen, Chiềng An – Thành phố Sơn La; xã Bon Phặng, Muổi Nọi huyện Thuận Châu và xã Mường Chanh, Chiềng Mung huyện Mai Sơn; và một số xã khác vùng thượng nguồn lưu vực suối Nậm La và suối Nậm Pàn, có diện tích 830,60km2. Tổng mức đầu tư dự án khoảng hơn 1,7 tỷ đồng, dự kiến huy động từ ngân sách tỉnh Sơn La năm 2018-2019.

Việc triển khai dự án sẽ góp phần đánh giá lại về hiện trạng, diễn biến nguồn nước, xác định rõ các vùng có nguy cơ gây ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt với 3 nhà máy cấp nước. Đặc biệt, làm cơ sở để cấm/tạm cấm, thiết lập các quy định nhằm ngăn chặn các hành vi gây ô nhiễm, suy thoái nguồn nước và môi trường trong phạm vi hành lang bảo vệ nguồn nước. Đồng thời, là căn cứ để xây dựng quy định về hoạt động sản xuất, kinh doanh, chế biến gắn với yêu cầu bảo vệ môi trường, nguồn nước trên địa bàn tỉnh Sơn La, bảo đảm nước sinh hoạt cho người dân trên địa bàn.

Nguyễn Nga


Ảnh minh họa

Xã Thanh Vân, huyện Quản Bạ nằm trong vùng cao nguyên đá của Hà Giang. Với địa hình phần lớn là núi đá, ít sông suối, cuộc sống của bà con nơi đây gặp rất nhiều khó khăn về nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp. Khí hậu khắc nghiệt, tình trạng thiếu nước cho sản xuất và sinh hoạt, nhất là vào mùa khô hằng năm thực sự là nỗi ám ảnh của người dân.

Từ năm 2012, sau khi thôn được Nhà nước đầu tư xây hồ treo chứa nước có tổng dung tích 3.200m3, bà con không còn phải vất vả gánh nước về dùng. Cũng trong năm 2012, xã tiếp tục được đầu tư xây 2 hồ treo tại 2 thôn Lùng Cáng và Lùng Cúng, với dung tích chứa là 3.200m3 và 4.000 m3.

Nhờ có hồ treo chứa nước quanh năm, số hộ gia đình ở nông thôn Thanh Vân được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh, đạt tiêu chuẩn được nâng lên. Cử tri các dân tộc ở đây mong muốn các cấp, ngành, địa phương tiếp tục quan tâm để giải quyết triệt để tình trạng thiếu nước của bà con.

P.V

Sở TN&MT tỉnh Quảng Bình vừa đưa ra khuyến cáo người dân phải sử dụng tài nguyên nước hợp lý để tranh khan hiếm nước trong mùa hạn hán.

Theo nhận định của Sở, nguồn nước ngầm các xã ven biển, đặc biệt tại vùng cát Ngư Thủy Nam, bị tụt từ 1 – 2 m, nhiễm phèn có nguyên nhân tác động của biến đổi khí hậu.

Cụ thể, những năm qua do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đã làm gia tăng thời tiết cực đoan nhất là vào mùa khô, nhiệt độ tăng cao kết hợp với gió Tây Nam khô nóng đã làm hạ thấp mực nước ngầm tầng nông dãi cát ven biển bắt đầu từ tháng 3 đến tháng 8 hàng năm, trong đó tập trung từ tháng 4 đến tháng 7 gió nóng làm tăng lượng bốc hơi, giảm độ ẩm làm cạn nguồn nước, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và sản xuất của người dân.

Về chất lượng nước, quá trình điều tra đã lấy 7 mẫu trong tầng chứa để phân tích, kết quả cho thấy hầu hết các chỉ tiêu đều đạt Quy chuẩn Quốc gia về chất lượng nước ngầm. Có 6 mẫu không đạt tiêu chuẩn Coliform, 4 mẫu không đạt tiêu chuẩn E.coli. Lý do là bởi sự biến thiên theo mùa nên nước thường bị nhiễm phèn vào mùa khô, có màu vàng; mùa mưa nước trong ít có lặng cắn. Sở TN&MT khuyến cáo ngư dân ven biển cần có kế hoạch sử dụng tài nguyên nước hợp lý nhằm tránh khan hiếm nước ngầm vào mùa hè do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu.

P.V

Trong Quý I/2018, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã chỉ đạo, triển khai trọng tậm, trọng điểm nhiều nhiệm vụ quản lý tài nguyên nước, trong đó tập trung hoàn thiện các quy trình vận hành liên hồ chứa; lập Quy hoạch tài nguyên nước chung của cả nước đến năm 2025, định hướng đến năm 2035.

Trong những tháng đầu năm 2018, Bộ Tài nguyên và Môi trường tiếp tục chỉ đạo theo dõi chặt chẽ tình hình thực hiện Quy trình vận hành liên hồ chứa; tổng hợp ý kiến góp ý của các địa phương và Tổ soạn thảo về điều chỉnh, bổ sung quy trình vận hành liên hồ chứa lưu vực sông Ba, sông Trà Khúc, sông Kôn – Hà Thanh; hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định việc hạn chế khai thác nước dưới đất, chuẩn bị gửi lấy ý kiến các Bộ, ngành, địa phương; lập Quy hoạch tài nguyên nước chung của cả nước đến năm 2025, định hướng đến năm 2035; Quy hoạch tổng thể điều tra cơ bản tài nguyên nước toàn quốc. Tổ chức thực hiện Đề án điều tra, đánh giá việc khai thác, sử dụng nước dưới đất, tác động đến sụt lún bề mặt đất khu vực Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, đồng bằng sông Cửu Long. Vận hành hệ thống quan trắc giám sát nguồn nước xuyên biên giới Việt Nam – Trung Quốc; triển khai giám sát việc vận hành hệ thống liên hồ chứa, vận hành duy trì dòng chảy tối thiểu của các hồ chứa thủy điện bằng công nghệ tự động, trực tuyến. Hoàn thiện hồ sơ thành lập 04 Ủy ban lưu vực sông: Hồng – Thái Bình, Bắc Trung bộ, Nam Trung Bộ, Đồng Nai; Quy chế tổ chức và hoạt động của Hội đồng quốc gia tài nguyên nước.

CTTĐT

Giảm khai thác nước dưới đất và trám lấp giếng khai thác nước dưới đất là nội dung quyết định 1242/QĐ- UBND vừa được UBND thành phố Hồ Chí Minh ban hành.

Thành phố đặt mục tiêu từ nay đến năm 2025, giảm lưu lượng khai thác nước dưới đất trên địa bàn TP còn 100.000 m3/ngày đêm, đồng thời thực hiện trám lấp các giếng hư hỏng, giếng không sử dụng, giếng không có giấy phép khai thác đúng kỹ thuật nhằm bảo vệ nguồn nước.

Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố có trách nhiệm kiểm tra, giám sát, quan trắc và công bố chất lượng nguồn nước dưới đất, cảnh báo cho tổ chức, cá nhân đang khai thác nước dưới đất. Đồng thời trình UBND thành phố đề xuất cấp thẩm quyền ban hành vùng cấm khai thác nước dưới đất, áp dụng cho tất cả quy mô khai thác trên địa bàn. Đề xuất UBND thành phố có ý kiến với Bộ Tài nguyên và Môi trường đối với những trường hợp cấp phép khai thác nước dưới đất thuộc thẩm quyền của Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp phép khai thác.

Cùng đó, UBND thành phố Hồ Chí Minh cũng yêu cầu các cơ quan chức năng xây dựng và ban hành cơ chế chính sách ưu đãi, khuyến khích tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng nước dưới đất chuyển đổi sang sử dụng nguồn nước cấp của thành phố.

Khánh An


Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc dự Hội nghị Cấp cao Mekong-Nhật Bản hồi tháng 11 năm ngoái

Việt Nam đã tích cực tham gia hợp tác tại các tổ chức khu vực, quốc tế về nguồn nước như MRC, ASEAN, ASEM, APEC, Liên Hợp Quốc, Diễn đàn nước thế giới, Mạng lưới cộng tác nước toàn cầu, Tổ chức lưu vực sông quốc tế; tăng cường hợp tác Mekong với các đối tác như Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Phát triển châu Á…

Thúc đẩy hợp tác phát triển bền vững sông Mekong

Việt Namđã đăng cai Hội nghị Cấp cao lần thứ 2 của MRC tại TPHCM tháng 4/2014 với chủ đề “An ninh nước, năng lượng, lương thực trong bối cảnh biến đổi khí hậu của lưu vực sông Mekong”. Trong năm 2015, Việt Nam đã tổ chức: Một phiên thảo luận về an ninh nguồn nước trong khuôn khổ Đại hội đồng Liên minh Nghị viện thế giới (IPU) 132 (Hà Nội, 3/2015) và Hội thảo quốc tế trong khuôn khổ ASEM với chủ đề “Phối hợp hành động trong quản lý nguồn nước nhằm định hình Chương trình Nghị sự sau 2015” tại Bến Tre (6/2015).

Ngoài ra, Việt Nam cũng tích cực, chủ động tham gia và thúc đẩy nội dung về bảo vệ và sử dụng bền vững nguồn nước trong các cơ chế hợp tác khu vực liên quan như Tiểu vùng Mekong mở rộng (GMS), Sáng kiến Hạ nguồn Mekong (LMI) của Mỹ, hợp tác Mekong-Nhật Bản, Mekong-Hàn Quốc, hợp tác Mekong-Lan Thương.

Trong khuôn khổ hợp tác Mekong-Lan Thương, Việt Nam chủ động đưa nội dung hợp tác về nguồn nước thành một trong những lĩnh vực ưu tiên tại cơ chế hợp tác này; tích cực thúc đẩy hoạt động của Nhóm công tác nguồn nước và việc thành lập Trung tâm Hợp tác Tài nguyên nước Mekong-Lan Thương tại Trung Quốc. Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng các bộ, ngành liên quan đã và đang tham gia tích cực với Nhóm công tác về nguồn nước để giúp chúng ta có cơ hội trao đổi, đối thoại với Trung Quốc về hợp tác phát triển bền vững sông Mekong-Lan Thương.

 

Trực tiếp trao đổi về các dự án thủy điện dòng chính Mekong

Theo quy định của Hiệp định hợp tác phát triển bền vững lưu vực sông Mekong năm 1995 và Thủ tục Thông báo, Tham vấn trước và Thỏa thuận của MRC (Thủ tục PNPCA), các quốc gia có các đề xuất sử dụng nước cần xem xét các quan ngại của các quốc gia chịu tác động. Các công trình thủy điện dòng chính cần tuân thủ quá trình Tham vấn trước theo Thủ tục PNPCA. Là quốc gia hạ lưu, Việt Nam đã yêu cầu các quốc gia thượng lưu tuân thủ các quy định của Hiệp định Mekong và các văn bản liên quan.

Trong khuôn khổ MRC, Việt Nam đã phối hợp với các nước thành viên thúc đẩy để lần đầu tiên Ủy ban Liên hợp MRC ra được Tuyên bố về quá trình Tham vấn trước đối với dự án thủy điện Pắc Beng với nội dung chính là kêu gọi Chính phủ Lào xử lý các tác động xuyên biên giới của Dự án và nhất trí xây dựng một Kế hoạch hành động chung (Joint Action Plan), trong đó có các khuyến nghị đối với Lào và chủ đầu tư thu thập số liệu bổ sung, điều chỉnh thiết kế công trình, tăng cường các biện pháp giảm thiểu tác động, tăng cường trách nhiệm chia sẻ và cập nhật thông tin, đánh giá tác động lũy tích của công trình Pắc Beng và các công trình thủy điện dòng chính khác đã và đang được xây dụng và trong kế hoạch xây dựng (bao gồm cả các đập thủy điện trên sông Lan Thương) và mở rộng việc giám sát chung tác động xuyên biên giới.

 

Phối hợp triển khai nghiên cứu tác động của thủy điện dòng chính

Ngoài ra, Việt Nam đã chủ động phối hợp triển khai các nghiên cứu đánh giá tác động của thủy điện dòng chính như: Nghiên cứu của Ủy ban sông Mekong Việt Nam (có mời chuyên gia của Lào và Campuchia tham gia) có tên là “Nghiên cứu đánh giá tác động của các công trình thủy điện dòng chính Mekong đối với khu vực đồng bằng sông Cửu Long” (Delta Study) đã hoàn thành cuối 2015; và nghiên cứu của MRC có tên là “Nghiên cứu chung về phát triển và quản lý bền vững lưu vực sông Mekong, bao gồm cả các tác động của thủy điện dòng chính” hoàn thành vào cuối năm 2017.

Kết quả nghiên cứu của các dự án trên sẽ là cơ sở khoa học khách quan để đánh giá các tác động và tìm ra giải pháp toàn diện, lâu dài, đáp ứng thỏa đáng lợi ích của các bên liên quan, phù hợp với Hiệp định Mekong 1995.

 

Tham gia Công ước Liên Hợp Quốc về Luật sử dụng các nguồn nước xuyên biên giới

Tháng 4/2014, Việt Nam đã chính thức tham gia Công ước LHQ về Luật sử dụng các nguồn nước xuyên biên giới vì các mục đích phi giao thông thủy năm 1997 (là thành viên thứ 35 tham gia, vừa đủ để Công ước chính thức có hiệu lực từ tháng 8/2014). Việc tham gia của ta được LHQ đánh giá rất cao.

Đến nay, Công ước đã có 36 thành viên tham gia, trong MRC, ViệtNamlà nước đầu tiên. Hiện Việt Nam đang tích cực vận động các thành viên ASEAN và các nước khác xem xét tham gia Công ước, qua đó góp phần tăng cường các cơ chế pháp lý, tạo thuận lợi cho việc quản lý và phát triển bền vững nguồn nước sông Mekong.

 

Thúc đẩy hợp tác với các nước khác tham gia hợp tác Mekong

Về hợp tác Mekong, các nước đối tác luôn có vai trò quan trọng trong nhiều thập kỷ qua. Hiện nay MRC có 14 đối tác phát triển và đang tích cực thúc đẩy rộng hợp tác liên lưu vực sông, trong đó có sông Hằng (qua 5 nước châu Á: Ấn Độ, Trung Quốc, Nepal, Buhtan và Bangladesh), sông Danube (qua 10 nước châu Âu: Đức, Áo, Hungary, Slovakia, Croatia, Serbia, Bulgaria, Moldova, Ukraine, Romania), sông Nile (qua 4 nước Bắc Phi: Uganda, Ethiopia, Ai Cập, Sudan), sông Amazon (qua 8 nước Nam Mỹ: Bolivia, Brazil, Colombia, Ecuador, Guyana, Peru, Surriname, Venezuela) và sông Misissippi (Canada, Mỹ). Ta tích cực thúc đẩy hợp tác với các đối tác này.

Theo 26 thỏa thuận tài trợ hiện này cho 13 chương trình, dự án của Mekong, hằng năm khoản tài trợ chiếm khoảng 12-15 triệu USD. Tuy nhiên, các khoản này sẽ giảm dần theo lộ trình Ven sông hóa để 4 nước hạ lưu tự chủ hoàn toàn về tài chính cho các hoạt động của Ủy hội từ năm 2030.

Theo Chinhphu.vn


Các học sinh tham gia thi vẽ tranh (Ảnh: Minh Duyên)

Sở TN&MT tỉnh Phú Yên vừa phối hợp với UBND huyện Sông Hinh tổ chức cuộc thi tìm hiểu kiến thức về tài nguyên nước và biến đổi khí hậu thông qua hình thức vẽ tranh và rung chuông vàng.

Cuộc thi có sự tham gia của hơn 700 học sinh của 12 trường Trung học cơ sở trên địa bàn huyện. Đây là một trong những hoạt động hưởng ứng Ngày nước thế giới (22/3) và Ngày khí tượng thế giới (23/3) thường niên.

Cuộc thi nhằm tạo sân chơi bổ ích, giúp các em nâng cao kiến thức, kêu gọi các em cùng với gia đình và cộng đồng chung tay bảo vệ môi trường ngay từ hôm nay bằng việc làm nhỏ thiết thực như sử dụng tiết kiệm nguồn nước, xả rác đúng nơi quy định…

Phần thi vẽ tranh với chủ đề “Nước và thiên nhiên, trách nhiệm của chúng ta” thu hút 60 học sinh; phần thi rung chuông vàng có 70 em của Trường THCS Trần Phú. Kết quả, Ban tổ chức trao 6 giải nhất cùng nhiều giải nhì, ba, khuyến khích.

P.V

Mô hình chưng cất nước mặn thành nước ngọt với kỹ thuật chân không bằng bơm thủy lực bởi năng lượng sóng biển của hai em Phùng Văn Long và Mai Nhật Anh, học sinh lớp 12A3 trường THPT chuyên Phan Bội Châu đã giành giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuật quốc gia và được Bộ Giáo dục Đào tạo tuyển chọn để đưa đi dự thi quốc tế.

Được biết, ý tưởng này xuất phát từ thực trạng thiếu nước ngọt ở một số đảo, quần đảo và việc nhiều ngư dân đi biển khai thác hải sản dài ngày phải đưa theo nước ngọt từ đất liền, phải trở về khi hết nước dự trữ. Từ thực tế này, Phùng Văn Long và Mai Nhật Anh đã hình thành ý tưởng chế tạo hệ thống lọc nước biển thành nước ngọt gọn nhẹ hơn, tiết kiệm hơn.

Dự án được chế tạo dựa trên phương pháp bay hơi và ngưng tụ chất lỏng, sử dụng sóng biển để vận hành hệ thống bơm giảm áp, từ đó làm giảm nhiệt độ sôi của nước biển, giúp tạo thành lượng hơi nước lớn hơn, tăng năng suất của máy.

Mô hình của hai nam sinh đã vượt trên 200 dự án để giành giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia khu vực miền Bắc, do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức.


Nhiều hộ dân đào hố giữa lòng hồ Ông Kinh, xã Nhơn Hải, huyện Ninh Thuận để tìm nguồn nước tưới cho sản xuất vào mùa hạn năm nay (nguồn: báo Nhân Dân)

Trong khi hạn hán đang diễn biến phức tạp tại hầu khắp các địa phương của tỉnh Ninh Thuận thì ở tỉnh Bạc Liêu đang lao đao bởi nghịch lý thiếu nước mặn giữa mùa hạn mặn.

*Nơi thiếu nước mặn

Cùng thời điểm này những năm trước đây, nhiều địa phương của tỉnh Bạc Liêu đã có nước mặn để đưa vào đồng ruộng, thì hiện nay nhiều tuyến kênh tại huyện Phước Long, Hồng Dân độ mặn chỉ dao động từ 1 – 2 phần nghìn. Trong khi để con tôm sống được trên đất lúa, độ mặn thấp nhất phải từ 7 – 10 phần nghìn. Hậu quả là hàng nghìn ha nuôi tôm của người dân các huyện như Hồng Dân, Phước Long… đang đứng trước nguy cơ phá sản,

Ứng phó với tình hình này, Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu cùng một số sở, ngành, địa phương đã khảo sát thực tế tại vùng “thiếu mặn” gay gắt thuộc huyện Hồng Dân, Phước Long. Xác định giải pháp duy nhất hiện nay là điều tiết nước mặn từ các cống dọc theo quốc lộ 1A lấy nước mặn về. Tuy nhiên, nếu mở cống cho mặn vào nhiều khả năng mặn sẽ tràn qua Ninh Quới đến Thạnh Trị (tỉnh Sóc Trăng).

Do đó, UBND tỉnh Bạc Liêu yêu cầu các địa phương thông báo rộng rãi đến người dân lịch điều tiết nước. Khi có nước mặn ở các kênh chủ động bơm vào đầm trữ mặn để rút ngắn thời gian mở cống lấy nước mặn không để mặn tràn vào vùng ngọt.

Về lâu dài, Chính phủ đã chấp nhận cho xây dựng âu thuyền Ninh Quới để điều tiết mặn, ngọt ổn định. Đối với vùng giáp ranh, mặn về ít địa phương cần khuyến cáo người dân lựa chọn vật nuôi phù hợp để nâng cao hiệu quả trên cùng đơn vị diện tích.

*Nơi hạn hán khốc liệt

Vài tháng gần đây, thời tiết ở Ninh Thuận ngày càng oi bức, nhiều hồ chứa đã cạn kiệt nước. Tính đến cuối tháng 3, tổng dung tích nước chứa tại 21 hồ chứa trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận là 193 triệu m3/194 triệu m3, đạt 71,7 % dung tích so với thiết kế.

Hiện tại, lượng nước tích chứa tại các hồ Tà Ranh, Phước Nhơn, Bầu Ngứ, Suối Lớn và Bà Râu nằm trên địa bàn các huyện: Ninh Phước, Thuận Nam, Bác Ái và Thuận Bắc không nhiều (từ 0,09 triệu m3 đến 2,36 triệu m3). Đáng lo, một số hồ đã cạn khô hoặc xuống mực nước chết.

Một số công trình cấp nước do nhà nước đầu tư để cung cấp nước sạch cho người dân cũng đang bị bỏ hoang vì không còn nước. Người dân tại một số vùng đã bỏ tiền đào giếng để lấy nước sinh hoạt, sản xuất. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tình thế và khó tránh khỏi thiệt hại khi mùa hạn đang đến gần.

Trung tâm Khí tượng thủy văn dự báo, năm 2018, hạn hán có thể quay lại sớm hơn dự kiến mọi năm. Và, Ninh Thuận sẽ gặp khó khăn nhiều hơn trong mùa hạn năm nay. Còn theo cảnh báo của Viện Khoa học thủy lợi miền nam, từ năm 2010 đến nay, xâm nhập mặn đến sớm hơn từ 1 đến 1,5 tháng so trước đây và có thể kéo dài hơn. Độ mặn đầu mùa khô khả năng lớn hơn giữa mùa, ngược với quy luật xâm nhập mặn. Các địa phương cần hết sức đề phòng và chủ động ứng phó.

Khánh An

Bài viết mới nhất